Kobiece dolegliwości Zdrowie

Twoja trzustka

Każdy z nas posiada trzustkę, ale nasza wiedza na temat tego gruczołu jest znikoma – wiemy, że bierze udział w procesach trawienia i że u cukrzyków nie działa prawidłowo. Warto dowiedzieć się więcej o naszej trzustce.

Każdy z nas posiada trzustkę, ale nasza wiedza na temat tego gruczołu jest znikoma – wiemy, że bierze udział w procesach trawienia i że u cukrzyków nie działa prawidłowo. Warto dowiedzieć się więcej o naszej trzustce.

Co robi trzustka?

Trzustka to niewielki narząd zlokalizowany w przestrzeni zaotrzewnowej, czyli – patrząc od strony brzucha – za jelitami, niedaleko nerek. Jest gruczołem wydzielającym zarówno hormony sterujące pracą organizmu jak i enzymy niezbędne do trawienia spożytych pokarmów.

Jest elementem dwóch układów w organizmie człowieka: pokarmowego (większość trzustki) i endokrynnego, odpowiedzialnego za wydzielanie wewnętrzne (dotyczy to niewielkich wysepek w obrębie trzustki, niewidocznych gołym okiem o nazwie wyspy Langerhansa).

Rola w układzie pokarmowym

Część egzokrynna trzustki, odpowiedzialna za trawienie, wydziela enzymy niezbędne do trawienia właściwie wszystkich składników odżywczych. Dzięki niej trawimy tłuszcze, cukry i białka. Te enzymy to:

  • lipaza umożliwiająca trawienie tłuszczów,
  • amylaza (często nazywana diastazą) trawiąca cukry
  • trypsyna i chymotrypsyna trawiące białka.


Trzustka magazynuje te enzymy w postaci nieczynnej w swoich komórkach i dopiero po posiłku zostają one wydzielone do dwunastnicy, gdzie ulegają aktywacji i trawią pokarmy na składniki możliwe do wchłonięcia w jelitach.

Rola w układzie endokrynnym

Część endokrynna, czyli wyspy Langerhansa, to drobne skupiska komórek produkujących różne hormony. Podobnie jak enzymy, są one magazynowane i uwalniane dopiero wówczas, kiedy trzustka otrzymuje sygnał z przewodu pokarmowego.

Najbardziej znanym hormonem jest oczywiście insulina. Wydzielana pod wpływem węglowodanów – czyli cukrów – odpowiada za wnikanie glukozy do komórek i co za tym idzie za obniżenie (normalizację) poziomu glukozy we krwi.

Oczywiście zniszczenie komórek trzustki, odpowiedzialnych z produkcję insuliny, prowadzi do rozwoju cukrzycy typu 1 (czyli tzw. młodzieńczej) zaś oporność tkanek na ten hormon jest przyczyną dużo częstszej cukrzycy typu 2.

Hormonem działającym odwrotnie do insuliny jest glukagon. Jego zadaniem jest zwiększenie stężenia glukozy we krwi tak, by zapewnić organizmowi odpowiednią dawkę energii.

Trzustka produkuje jeszcze inne hormony, takie jak polipeptyd trzustkowy czy somatostatyna, jednak schorzenia związane z zaburzeniem ich wydzielania są bardzo rzadkie.

Podsumowując: trzustka jest narządem, bez którego trudno wyobrazić sobie prawidłowe trawienie, a także życie. Bo, o ile w organizmie jest kilka hormonów mogących zwiększać stężenie glukozy we krwi tak jak glukagon, o tyle insulina jest unikatowa, a jej całkowity brak zawsze prowadzi do śmierci.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *