Psychologia

Skąd się bierze przemoc?

Czy świat bez przemocy może istnieć? Ciągle słyszymy o nowych konfliktach, aktach zbrojnych i agresji stosowanej wobec rodziny. Czy przemoc leży w naturze człowieka?

Czy świat bez przemocy może istnieć? Ciągle słyszymy o nowych konfliktach, aktach zbrojnych i agresji stosowanej wobec rodziny. Czy przemoc leży w naturze człowieka?

Wyniki wielu badań pokazują, iż w sprzyjających warunkach nawet najspokojniejsze osoby, które nigdy nie stosowały przemocy, zmieniają się i jest ona dla nich czymś naturalnym. Szokujące? Owszem. Dowiedzmy się więc, co to były za badania.

Czym jest przemoc?

Przemoc definiowana jest w różny sposób. Najczęściej opisuje się ją jako relację pomiędzy ludźmi, która polega na użyciu przeważającej siły i ma na celu świadome zaszkodzenie ofierze, poniżenie jej i zadanie jej cierpienia. Ofiara ma odczuć działanie przemocy i ma się podporządkować oprawcy.

Badania dotyczące przemocy

Na przestrzeni lat naukowcy prowadzili eksperymenty związane z przemocą. Wyniki nie były zadowalające, okazało się bowiem, iż przemoc nigdy nie zniknie.

Eksperyment więzienny Philipsa Zimbardo

Jest to jeden z najbardziej znanych eksperymentów na temat przemocy. Został on przeprowadzony w 1971 roku przez grupę psychologów i miał na celu określenie efektów symulacji życia więziennego na psychikę badanych. Grupę 24 studentów, o dobrej kondycji psychofizycznej i braku kryminalnej przeszłości, losowo podzielono na więźniów i strażników.

Doświadczenie przerwano już po 6 dniach, bowiem studenci za bardzo wczuwali się w swoją rolę, a szalę przeważyły gorszące praktyki strażników, m.in. zmuszanie więźniów do symulowania aktów homoseksualnych. Poprzez eksperyment udowodniono, iż w specyficznych warunkach zdrowi psychicznie ludzie z łatwością wcielają się w role ofiar i oprawców. Na podstawie tego badania zostały tez nakręcone filmy, m.in. „Eksperyment” z 2001 roku.

Eksperyment Milgrama

Ten test psychologiczny miał na celu zbadanie posłuszeństwa wobec autorytetów i został przeprowadzony w roku 1961 oraz 1962. W następnych latach przeprowadzono kolejne doświadczenia oparte na tym pomyśle. Milgram próbował się dowiedzieć, jakie są przyczyny ślepego posłuszeństwa wobec zbrodniczych rozkazów, które doprowadzały w historii do przypadków ludobójstwa.

W pierwszym eksperymencie ochotnikom przypadła rola nauczyciela, a pomocnikowi badacza – rola ucznia. Uczeń miał odpowiadać prawidłowo na zadane pytania. Jeżeli odpowiedział źle, to nauczyciel mógł go ukarać zadając za pomocą wstrząsów elektrycznych. W rzeczywistości nauczyciel był przekonany, że są one prawdziwe, jednak uczeń ich nie odczuwał, a jedynie udawał. Nauczyciel był pewien, że jest to bolesne, bowiem na początku sam otrzymał jeden próbny wstrząs.

Wyniki eksperymentu zadziwiły nawet samego pomysłodawcę, bowiem znaczny odsetek osób kontynuował eksperyment do końca. Wiele osób na polecenie autorytetu zadawało ból innym, a prośby ucznia czy wewnętrzny bunt nie zmieniały ich zachowania. Milgram doszedł więc do wniosku, iż podporządkowanie autorytetom ma większy wpływ na zachowanie ludzi niż wyznawane wartości, postawy czy osobowość.

Eksperyment Bandury

Albert Bandura opisał teorię społecznego uczenia się, czyli naśladowania. Przeprowadził eksperyment, który polegał na pokazywaniu dzieciom filmu, na którym osoba dorosła niszczyła manekin. Kiedy dzieci miały dostęp do takiego manekina, również go niszczyły, używając na to również sposobów niezaobserwowanych na filmie. Dla porównania dzieci, które nie widziały filmu, nie wykazywały tego typu skłonności. Bandura stwierdził, iż jest to modelowanie – czyli mechanizm naśladowania zaobserwowanych zachowań, również agresywnych.

Wyniki wielu badań jasno pokazują, iż w sprzyjających warunkach człowiek ma naturalne skłonności do przemocy. Jednocześnie posiada rozum, aby świadomie podejmować decyzje i żyć bez niej. Zachowanie dzieci warto zaś kształtować, poprzez pokazywanie im dobrych wzorców.

Sabina Sosnowska,  Małgorzata Ptak

Komentarze

eve

3 lata temu

mam ksaizke Zimbardo i jest tam ten eksperyment wiezienny opisany

Zostaw komentarz