Kuchnia O jedzeniu

Historia i znaczenie potraw wielkanocnych

Od pokoleń na naszych wielkanocnych stołach pojawiają się te same, tradycyjne potrawy. Jakie jest ich znaczenie? Czy wiemy skąd wzięły się wielkanocne potrawy?

Od pokoleń na naszych wielkanocnych stołach pojawiają się te same, tradycyjne potrawy. Jakie jest ich znaczenie? Czy wiemy skąd wzięły się wielkanocne potrawy?

Czy wiemy skąd wzięły się wielkanocne potrawy?

Pokarm w czasie świąt Wielkiej Nocy ma szczególne znaczenie. Jego święcenie jest jednym z najstarszych i najważniejszych zwyczajów świątecznych.

Te same pokarmy, które zostają poświęcone, pojawiają się później na naszych wielkanocnych stołach. A to, co wkładamy do koszyczka, nie jest dziełem przypadku.

Każda potrawa ma swoje symboliczne znaczenie, które jest bardzo ważną częścią religijnego kultu i właściwego przeżywania tego świątecznego czasu.

Baranek – dawniej i dziś

Baranek wielkanocny jest jednym z najważniejszych symboli świąt Wielkiej Nocy, o bardzo głębokiej symbolice. Jest to metafora Jezusa Chrystusa, który nazywany jest Barankiem Bożym, a także symbol łagodności, niewinności i czystości oraz ofiary.

W dawnych czasach święcono pieczonego baranka, dziś stawiamy na stole małe, cukrowe albo czekoladowe baranki lub większe figurki wykonane z ciasta, które tak uwielbiają nasze dzieci.

Jajka – najważniejsze na stole

Jajka – najważniejsze na stole

Pisanki, czyli kolorowe jajka oraz wszelkiego rodzaju potrawy z jajek, królują wśród wielkanocnych potraw. Są głęboko związane z symboliką świąt i oznaczają triumf życia nad śmiercią oraz odrodzenie i zmartwychwstanie.

Dzielenie się jajkiem z najbliższymi ma również metaforyczny wymiar. Oznacza umacnianie więzi, przekazywanie najlepszych życzeń. Malowanie jajek to z kolei pozostałość po pogańskim święcie rozpoczęcia wiosny, które zostało zaadoptowane na chrześcijański zwyczaj.

Mazurek – ozdoba wielkanocnego stołu

Któż nie uwielbia słodkiego mazura wielkanocnego? To z pewnością prawdziwy symbol świąt. Jego symbolika jest związana z Wielkim Postem. Słodkie ciasto, przygotowywane niemal w sposób rytualny, ma być nagrodą za wytrwanie w poście i za jego zakończenie.

Również inne ciasta, które pojawiają się na wielkanocnym stole, mają swoje szczególne miejsce w hierarchii potraw. Symbolizują kunszt i doskonałość, nieukształtowaną materię, która przemienia się w doskonałą formę.

Chleb i sól – podstawowy pokarm

Królik wielkanocny

W religii chrześcijańskiej chleb ma ogromne znaczenie. Jest uosobieniem Jezusa Chrystusa. To również symbol pokarmu dla duszy, a zarazem podstawowy posiłek człowieka.

Chleb jest nierozłączny z solą i tworzą razem określenie najprostszego posiłku. Sól jest symbolem siły życia, sił moralnych i sił duchowych.

Chrzan i ćwikła – unieszkodliwione nieszczęście

Chociaż chrzan przeważnie kojarzy się z siłą i żywotnością, na wielkanocnym stole ma zupełnie inne znaczenie. Już w średniowieczu święcono chrzan i ćwikłę, aby zapobiec nieszczęściu i unieszkodliwić złe duchy, które były do nich przypisane. Sprowadzały bowiem na całą rodzinę spory i kłótnie.

Na pamiątkę tego, do dziś święcimy chrzan i ćwikłę, by odpędzić złe duchy i sprowadzić na rodzinę spokój.

Szynki, kiełbasa, mięsa – znak dostatku

Po czasie Wielkiego Postu na wielkanocnych stołach gości wiele rodzajów mięs, wędlin i kiełbas. Oprócz wymiaru nagrody po okresie wstrzemięźliwości i odmawiania sobie jedzenia mięsa (zwłaszcza dawniej), szynki mają także wymiar symboliczny.

Mają zapewnić rodzinie dostatek przez cały rok oraz zdrowie. Dziś może trudno to pojąć, ale w dawnych czasach, kiedy kiełbasa czy mięso były dosłownie „od święta”, pojawienie się na stole takiego przysmaku miało ogromne znaczenie.

Niezależnie od tego, co znajdzie się na stole – najważniejsze, by święta Wielkanocne upłynęły w dobrej, rodzinnej atmosferze!

M. Witczak

Komentarze (3)

pati25

4 lata temu

Piękna jest ta symbolika Świąt Wielkanocnych.Znaczenie poszczególnych potraw wielkanocnych ma duże znaczenie i dlatego dbamy,aby te potrawy znalazły się na wielkanocnym stole..Świetny artykuł 🙂

sirena46

4 lata temu

Dzięki artykułowi przypomniałam sobie znaczenie historię i znaczenie potraw wielkanocnych. Świetny tekst 🙂

Ewa Alchimowicz

5 lat temu

duzo w artykule sympatycznych ciekawostek

Zostaw komentarz