Psychologia

Wstyd

Wstyd to uczucie, które towarzyszy nam bardzo często. Wstydzimy się, gdy zrobimy coś, co jest niezgodne z ogólnie przyjętymi normami lub gdy wydaje nam się, że inni ludzie źle o nas pomyślą. Czy poczucie wstydu jest jednakowe dla każdej kultury i wszystkich ludzi na całym świecie?

Wstyd to uczucie, które towarzyszy nam bardzo często. Wstydzimy się, gdy zrobimy coś, co jest niezgodne z ogólnie przyjętymi normami lub gdy wydaje nam się, że inni ludzie źle o nas pomyślą. Czy poczucie wstydu jest jednakowe dla każdej kultury i wszystkich ludzi na całym świecie?

Co to jest wstyd?

Według Słownika Języka Polskiego wstyd to „przykre uczucie doznawane przy ujawnieniu złego postępku”. Dlaczego się wstydzimy? Jest to emocjonalna reakcja organizmu, której doświadczamy w wyniku różnych sytuacji. Można wstydzić się swoich niedoskonałości, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych, swoich porażek oraz łamania przyjętych reguł społecznych.

Czasami wstyd jest mocno, wewnętrznie zakorzeniony – wówczas wstydzimy się swojego pochodzenia, swoich krewnych lub sytuacji, które zostały w nas wpojone. Przybiera także chorobliwy odcień, gdy człowiek nie potrafi zapanować nad własnymi emocjami i poczucie wstydu przede wszystkim dominuje w jego życiu.

Kultura wstydu i kultura winy

Ludzie mieszkający w krajach azjatyckich i na Dalekim Wschodzie zupełnie inaczej rozumieją i przeżywają wstyd, niż Europejczycy czy Amerykanie. Świat podzielony jest na dwie części – kulturę wstydu (wschodnią) i kulturę winy (zachodnią).

W kulturze zachodniej ogromny wpływ na ukształtowanie pojęcia wstydu miała religia i wiara w jednego Boga. Na pierwsze miejsce wysuwa się tu koncepcja grzechu i jego moralna ocena. Człowiek czuje się winny, co pociąga za sobą poczucie wstydu. Jeśli zaś zostaje niewinnie oskarżony, broni swojego dobrego imienia.

W kulturze wschodniej jest odwrotnie. Azjaci nie znają pojęcia grzechu, a ich poczucie wstydu odnosi się tylko do społeczności, w której żyją. Samo oskarżenie o jakiś czyn ściąga wstyd i poczucie hańby na człowieka. O ile jednak ktoś popełni czyn, którego nikt nie widział, wcale nie musi czuć z tego powodu wstydu.

Dla ludzi Dalekiego Wschodu naturalna jest ścisła hierarchia ważności i niepisane reguły społeczne.

Mają swój honor, za który gotowi są dosłownie umrzeć, a każda plama na nim to powód do wstydu. Choć to dla Europejczyków niezrozumiałe, uczą się również uczucia wstydu i towarzyszącego mu zażenowania, skrytości, uczucia poniżenia i nieśmiałości.

Wstydem dla Azjaty jest publiczne oskarżenie, wytknięcie niedoskonałości, niespełnienie danego słowa, naruszenie hierarchii społecznej (np. w pracy), nienależyte wykonanie powierzonego zadania a także przyznanie się do błędu.

Toksyczny wstyd

Przegranie zawodów sportowych, oblanie egzaminu na prawo jazdy, niezakwalifikowanie się na wymarzoną uczelnię, odrzucenie z rozmowy kwalifikacyjnej o pracę – to sytuacje przykre dla każdego Europejczyka, jednak dla człowieka z Dalekiego Wschodu to powody do poczucia wstydu i hańby.

Można pomyśleć, że to ludzie niezwykle zakompleksieni i sfrustrowani, zarażeni toksycznym wstydem, z którym wielu ludzi z krajów Zachodnich musi borykać się na kanapach psychoanalityków.

Nic bardziej mylnego – Azjaci mają silne poczucie własnego honoru i uwielbienie dla porządku, są ludźmi, którzy ciężko pracują na swoje wyniki i wiedzą, na co ich stać. Kultura wstydu, w której są wychowywani, to kultura powściągliwa, która uczy pokory i życia w zhierarchizowanym społeczeństwie.

Różnice kulturowe sprawiają, że kiedy członkowie kultury Wschodu i Zachodu stykają się ze sobą, nierzadko mają problem z właściwą komunikacją. Bardzo łatwo popełnić niezamierzony błąd i wprowadzić kogoś w poczucie wstydu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *