Najnowsze Psychologia

Brudna dwunastka, czyli typowe zakłócenia komunikacji w rodzinie

problemy-w-relacjach-miedzyludzkich

Niektórzy znawcy tematu twierdzą, że niemal wszystkie problemy rodzinne biorą się z zakłóconej komunikacji między osobami. Sprawdźmy, na jakie typowe zakłócenia jest narażona nawet najbardziej kochająca się rodzina.

Komunikacje w rodzinie

Wchodząc w tematykę zakłóceń komunikacji w rodzinie w pierwszym względzie należy odpowiedzieć na pytanie o to, czym jest komunikacja rodzinna. Można ją określić jako proces, który nabiera charakteru interakcyjnego. Każdy członek rodziny – matka, ojciec czy dziecko – jest jednocześnie nadawcą i odbiorcą szeroko rozumianych komunikatów. Osoby tworzące małżeństwo czy rodzinę wiedzą doskonale, że znaczenie komunikacyjne mają nie tylko słowa, czyli tak zwane komunikaty werbalne, lecz również wszelkie zachowania (komunikaty niewerbalne). W tych ostatnich często kryje się więcej treści i przesłania, aniżeli w samych słowach.

Brudna dwunastka

Przeważnie nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo nasze kryzysy małżeńskie i problemy rodzinne wiążą się z nieprawidłową komunikacją. Aby poprawić relacje rodzinne, warto zapoznać się z tak zwaną “brudną dwunastką”, czyli dwunastoma barierami komunikacyjnymi często stosowanymi w naszych domach i stanowiącymi reakcje o wysokim stopniu ryzyka. Bariery te przyporządkować można do trzech głównych typów reakcji, a są to: osądzanie, dawanie rozwiązań i unikanie udziału w troskach drugiego człowieka.

problemy-w-relacjach-miedzyludzkich

Osądzanie

Osądzanie niejedno ma imię. Może przyjmować formę krytykowania lub etykietowania, a może pójść w jeszcze groźniejszą stronę, na przykład przezywania. Niektórzy rodzinni “osądzacze” czują się uprawnieni do stawiania diagnoz, nazywając swojego współmałżonka chorym psychicznie, gdy ten na przykład z roztargnienia doda do herbaty soli zamiast cukru. Do kategorii osądzania należy również pozornie niegroźne chwalenie połączone z oceną. Czy nie łapiecie się czasem na tym, że komunikujecie swojemu dziecku pochwałę za jakieś zachowanie, dodając jednocześnie, że jest ono takie mądre, grzeczne i dobre? Podprogowym komunikatem dla dziecka jest w takim przypadku informacja o tym, że w sytuacji, gdy nie zachowa się w sposób przez ciebie oczekiwany, będzie w twoich oczach głupie, niegrzeczne i niedobre.

Dawanie rozwiązań

Dawanie rozwiązań jest typowym przykładem asymetryczności w relacjach rodzinnych. Mamy z nim do czynienia na przykład wtedy, gdy ojciec rodziny przyjmuje w niej rolę wszechmocnego władcy lub matka w rozmowie z dzieckiem nie bierze pod uwagę jego zdania. Najbardziej charakterystycznymi zachowaniami zakłócającymi komunikację rodzinną są w tym obszarze: rozkazywanie, grożenie, stawianie zbyt wielu lub niewłaściwych pytań, moralizowanie czy też doradzanie. To ostatnie nie musi być niebezpieczne dla harmonii życia rodzinnego, jeśli nie towarzyszy mu przekonanie “doradzającego” o słuszności jedynie własnej racji.

Unikanie udziału w troskach drugiego człowieka

Ostatnią kategorią są zachowania świadczące o tym, że nie współuczestniczy się w przeżyciach drugiej osoby. Typowym przykładem takiej reakcji jest odwracanie uwagi od tego, co mówi nasz partner czy dziecko. Innym charakterystycznym działaniem jest nazbyt logiczne argumentowanie w momentach, gdy górę biorą emocje i istnieje potrzeba raczej przytulenia, niż omawiania spraw “na gorąco”. Jeszcze innym – uspokajanie drugiej osoby, jednak bez angażowania w to własnych emocji.

problemy-w-relacjach-miedzyludzkich

Jak usprawnić komunikację w rodzinie?

Zaznaczyć należy, iż prawdopodobnie wielu z nas okazjonalnie stosuje niektóre z powyższych barier, co na ogół nie przynosi znacznej szkody. Dopiero nawykowe stosowanie jednej lub kilku z nich staje się niebezpieczne dla rodzinnej komunikacji. Ważne jest, aby tworzeniu prawidłowej komunikacji w rodzinie towarzyszyło nadawanie jej bardziej interpersonalnego charakteru (więcej słuchamy, mniej mówimy) oraz kształtowanie dobrych nawyków, takich jak otwarte (lecz nie nachalne) wyrażanie siebie czy też aktywne, empatyczne słuchanie drugiej osoby.

Komentarze (3)

sirena46

4 lata temu

Ciekawy artykuł. W dzisiejszych czasach, gdy często rodzice pracują całymi dniami mijają się dziećmi w biegu. Nie jedzą razem posiłków, nie siedzą razem przy stole i co dopiero mówić o konstruktywnej rozmowie. Pewnie każdej z nas zdarzyło się kiedyś moralizować, podnieść głos czy rozkazywać, nie ma przecież ideałów.

Aneczka2015

4 lata temu

Rozmowa w rodzinie jest bardzo ważna, trzeba od czasu do czasu znaleźć chwilę wtym biegu by spokojnie porozmawiać.

pati25

4 lata temu

To bardzo mądry artykuł.Właśnie komunikacja w rodzinie odgrywa istotną rolę.Gdy ta komunikacja jest zachwiana,gdy nie potrafimy rozmawiać to dochodzi do problemów w rodzinie.Nauczyć należy się prawidłowej komunikacji

Zostaw komentarz